Υπάρχουν αυθαίρετες κατασκευές ή χρήσεις που εξετάζονται για υπαγωγή στον Ν.4495/2017.
Πότε ΔΕΝ ισχύει
Περιπτώσεις που εξαιρούνται από υπαγωγή ή απαιτούν πρώτα άλλη διοικητική πράξη.
Η ροή
Τα βήματα
Με τη σειρά εκτέλεσης. Κάθε βήμα δείχνει τη διάταξη στην οποία στηρίζεται — όπου δεν υπάρχει τεκμηριωμένη νομική βάση, δεν αναγράφεται καμία.
1
Προετοιμασία
Προκαταρκτική Αξιολόγηση Υπαγωγής
Πριν ξεκινήσετε τη διαδικασία, βεβαιωθείτε ότι το αυθαίρετό σας δεν εμπίπτει στις απαγορεύσεις του Άρθρου 89 (ρέμα, αιγιαλός, δάσος, αρχαιολογική Ζώνη Α'). Για Δωδεκάνησα: ελέγξτε αν το ακίνητο βρίσκεται στην Παλιά Πόλη Ρόδου (UNESCO) ή σε αρχαιολογικό χώρο Κω/Κάρπαθος — αν ναι, η υπαγωγή είναι αδύνατη. Οι κατηγορίες 1-4 έχουν παράταση υπαγωγής έως 31/03/2028 (Ν.5270/2026 Άρθρο 43). Η κατηγορία 5 απαιτεί ειδική διαδικασία ΠΑΕΣ μετά τη λήξη της προθεσμίας.
Ο υπολογισμός του ΕΕΠ γίνεται με τον τύπο: **ΕΕΠ = Εμβαδόν (τ.μ.) × 15% × Τιμή Ζώνης (€/τ.μ.) × Γινόμενο Συντελεστών Παραρτήματος Α'**. Η τιμή ζώνης είναι αυτή της 20.01.2016 (ΠΟΛ.1009/2016). Για Δωδεκάνησα εκτός Ρόδου/Κω/Καλύμνου πόλεων, χρησιμοποιείται η ελάχιστη τιμή Π.Ε. Δωδεκανήσου (≈600–604 €/τ.μ.). Οι συντελεστές Παραρτήματος Α' επιλέγονται ανάλογα με: (1) ύπαρξη Ο.Α., (2) θέση εντός/εκτός σχεδίου, (3) χρήση, (4) παλαιότητα, (5) υπερβάσεις όρων δόμησης. **Κρίσιμος κανόνας:** Αν υπάρχει Ο.Α., το γινόμενο συντελεστών πεδίων 5, 7, 8, 9 δεν μπορεί να υπερβεί το 2,0. Από 01/10/2024 ισχύει χρονική προσαύξηση **+40%**. Μειώσεις: (α) Κατασκευή προ 1/1/1983 → καταβολή 15% του ΕΕΠ (μείωση 85%). (β) Ολοκλήρωση στατικής ενίσχυσης → μείωση έως 50%. (γ) Κοινωνικές μειώσεις (ΑμεΑ, πολύτεκνοι, κλπ) → 15%–50%.
Η δήλωση υποβάλλεται **αποκλειστικά ηλεκτρονικά** μέσω του πληροφοριακού συστήματος του Παρατηρητηρίου Δομημένου Περιβάλλοντος από εξουσιοδοτημένο μηχανικό. Ο μηχανικός εισάγει: (α) τα φύλλα καταγραφής Παραρτήματος Α', (β) τοπογραφικό με ΕΓΣΑ'87, (γ) κατόψεις αποτύπωσης, (δ) φωτογραφίες, (ε) τεχνική έκθεση, (στ) υπολογισμό ΕΕΠ. Το σύστημα εκδίδει αυτόματα το ποσό του προστίμου. **Ημερομηνία υπαγωγής** είναι η ημερομηνία καταβολής του παραβόλου (Άρθρο 101 παρ.1). Για Κατηγορίες 1-4: προθεσμία έως **31/03/2028**. Για Κατηγορία 5: δεν υπάρχει προθεσμία — απαιτείται ΠΑΕΣ μετά τη λήξη.
Μετά την υποβολή, η δήλωσή σας υπόκειται σε **δειγματοληπτικό έλεγχο** (τουλάχιστον 10% των δηλώσεων — Άρθρο 108 παρ.8). Ο έλεγχος διενεργείται από Ελεγκτή Δόμησης κατηγορίας ΙΙ/ΙΙΙ που ορίζεται με ηλεκτρονική κλήρωση. Αν διαπιστωθούν λάθη στον υπολογισμό του προστίμου, ο μηχανικός υποχρεούται να συμμορφωθεί εντός 1 μήνα (Άρθρο 108 παρ.5α). Αν διαπιστωθεί ψευδής δήλωση, ο μηχανικός τιμωρείται με φυλάκιση ≥6 μηνών και πρόστιμο €30.000–€100.000 (Άρθρο 83 παρ.12). **Καταγγελίες** υποβάλλονται στο Τοπικό Παρατηρητήριο και ελέγχονται από Ελεγκτή Δόμησης (Άρθρο 108 παρ.9).
Ολοκλήρωση και Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου (ΗΤΚ)
Η υπαγωγή θεωρείται **περαιωμένη** όταν: (α) εξοφληθεί το σύνολο του ΕΕΠ, (β) υποβληθούν όλα τα δικαιολογητικά στο πληροφοριακό σύστημα (Άρθρο 81 παρ.8). Μετά την περαίωση, εκδίδεται **βεβαίωση περαίωσης** (Άρθρο 107 παρ.3α). Από **1.4.2022**, η βεβαίωση Άρθρου 83 αντικαταστάθηκε από το **Πιστοποιητικό Πληρότητας ΗΤΚ** (Ν.4759/2020 Άρθρο 66). Για μεταβίβαση ακινήτου, απαιτείται πλέον ΗΤΚ που περιλαμβάνει τα στοιχεία της υπαγωγής. **Ειδικά για Δωδεκάνησα:** Η μετάβαση στο Εθνικό Κτηματολόγιο ξεκίνησε τον Ιανουάριο 2025. Έως τότε, η ταυτοποίηση γίνεται μέσω ιταλικού κτηματολογίου. Το ΗΤΚ θα εκδίδεται με ΚΑΕΚ μόνο μετά την ολοκλήρωση της κτηματογράφησης.
persis.ai/diadikasies/dilosi-n4495 · 22 δικαιολογητικά · 12 πάντα · 9 υπό όρους · 1 προαιρετικά
Δικαιολογητικά
Ποιος φέρνει τι
Όλα τα πιθανά δικαιολογητικά, χωρισμένα στον υπόχρεο. Ό,τι χρειάζεται μόνο υπό προϋπόθεση φέρει ολόκληρη τη συνθήκη του — τίποτα δεν παρουσιάζεται ως πάντα-απαιτούμενο αν δεν είναι.
Απαιτείται για κατασκευές σε ζώνες σεισμικής επικινδυνότητας Ι/ΙΙ, κτίρια σπουδαιότητας Σ2/Σ3, ή υπερβάσεις >20%. Αν ολοκληρωθεί, μείωση προστίμου έως 50%.
«Άρθρο 96
Κατηγορίες αυθαίρετων κατασκευών
και αλλαγών χρήσεων
Οι αυθαίρετες κατασκευές και αλλαγές χρήσης που
έχουν συντελεστεί πριν από την 28η.7.2011, μπορούν να
δηλωθούν και να υπαχθούν στις διατάξεις του παρόντος
εφόσον δεν εμπίπτουν στις περιπτώσεις του άρθρου 89.
Οι παραπάνω κατασκευές και χρήσεις υπάγονται σε
πέντε (5) κατηγορίες ως εξής:»
Άρθρο 89 παρ. 2 περ. α
«σε εγκεκριμένο κοινόχρηστο χώρο της πόλης ή του οικισμού. Εξαιρούνται οι περιπτώσεις στις οποίες δεν έχει συντελεστεί η αναγκαστική απαλλοτρίωση επί ακινήτων στα οποία υφίστανται εμπράγματα δικαιώματα πολιτών. Σε περίπτωση υπαγωγής στον παρόντα, δεν επηρεάζονται το κύρος και η διαδικασία απαλλοτρίωσης και τα αυθαίρετα κτίσματα δεν αποζημιώνονται,»
Άρθρο 99 εδ. εισαγωγικόΠλήρες εδάφιο · 504 χαρ.
«Εξουσιοδοτημένος μηχανικός εισάγει στο πληροφο-
ριακό σύστημα του παρόντος τα στοιχεία και δικαιολο-
γητικά που αφορούν την αυθαίρετη κατασκευή ή την
αυθαίρετη αλλαγή χρήσης, συμπληρώνοντας τα φύλλα
καταγραφής σύμφωνα με το Παράρτημα A΄ και τις ρυθ-
μίσεις των επομένων άρθρων. Η υπαγωγή στις διατάξεις
του παρόντος συνοδεύεται από τα εξής δικαιολογητικά,
τα οποία υποβάλλονται με μέριμνα του ιδιοκτήτη και του
μηχανικού και τα οποία φυλάσσει ο ιδιοκτήτης μετά την
εισαγωγή τους στο πληροφοριακό σύστημα:»
«Για την υπαγωγή υποβάλλεται αίτηση και υπεύθυνη
δήλωση του ιδιοκτήτη, τεχνική έκθεση μηχανικού, καθώς
και φωτογραφίες, όπως προβλέπεται από τις διατάξεις
του παρόντος.
Σε περίπτωση παραβάσεων που δεν πληρούν τις προ-
ϋποθέσεις των διαστάσεων που τίθενται με την παρούσα
κατηγορία, εφαρμόζεται η παράγραφος 5 του άρθρου
100, με την επιφύλαξη της περίπτωσης ιστ΄, για την
οποία εφαρμόζονται οι γενικές διατάξεις υπολογισμού
του προστίμου του ίδιου άρθρου.»
Άρθρο 100 παρ. 1Πλήρες εδάφιο · 684 χαρ.
«1. Για την υπαγωγή αυθαίρετης κατασκευής ή χρή-
σης στην παρούσα ρύθμιση καταβάλλεται ενιαίο ειδικό
πρόστιμο. Ο υπολογισμός του ενιαίου ειδικού προστί-
μου γίνεται με βάση το εμβαδόν της επί την τιμή ζώνης
στην περιοχή του ακινήτου, ανεξαρτήτως της χρήσης
αυτού, σύμφωνα με το σύστημα αντικειμενικών αξι-
ών του Υπουργείου Οικονομικών της 20.1.2016, επί το
συντελεστή δεκαπέντε τοις εκατό (15%) και επί τους
συντελεστές των σχετικών ενδείξεων -τετραγωνιδίων,
που ορίζονται στον πίνακα του Παραρτήματος Α΄, όπου
απαιτούνται, ανάλογα με την κατηγορία και το είδος του
αυθαιρέτου, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 96
(τετραγωνικά μέτρα Χ 15% Χ τιμή ζώνης Χ συντελεστές
τετραγωνιδίων).»
Άρθρο 100 παρ. 2
«2. Για τον υπολογισμό των ανωτέρω συντελεστών τε-
τραγωνιδίων, τα μεγέθη των αυθαίρετων κατασκευών ή
χρήσεων συγκρίνονται με τους επιτρεπόμενους όρους
και περιορισμούς δόμησης που ισχύουν στην περιοχή
του ακινήτου και, σε περίπτωση συγκυριότητας ακι-
νήτου, με το μέρος των επιτρεπομένων μεγεθών, που
αναλογεί στο ποσοστό συνιδιοκτησίας της οριζόντιας
ή κάθετης ή ιδιοκτησίας κάθε συγκύριου.»
Άρθρο 100 παρ. 3
«3. Για τον υπολογισμό του προστίμου ομαδοποιούνται
οι αυθαιρεσίες της ίδιας κατηγορίας και είδους κατα-
σκευής ή χρήσης που ορίζεται στον πίνακα του παραρ-
τήματος Α΄, οι οποίες έχουν τα ίδια χαρακτηριστικά και
προστίθενται τα εμβαδά των δηλούμενων εμβαδών της
αυτής κατηγορίας και είδους ανά φύλλο καταγραφής.»
Άρθρο 100 παρ. 4Πλήρες εδάφιο · 585 χαρ.
«4. Για αυθαίρετες κατασκευές και αυθαίρετη αλλα-
γή χρήσης, που αποδεδειγμένα προϋφίστανται της
1.1.1983, καταβάλλεται ποσοστό δεκαπέντε τοις εκατό
(15%) του ενιαίου ειδικού προστίμου, όπως υπολογίζε-
ται με τις διατάξεις του παρόντος. Για αυθαίρετες κα-
τασκευές και αυθαίρετη αλλαγή χρήσης από 1.1.1983
έως 1.1.1993 καταβάλλεται ποσοστό εξήντα τοις εκατό
(60%) του ενιαίου ειδικού προστίμου, ενώ για αυθαίρετες
κατασκευές και αυθαίρετη αλλαγή χρήσης από 1.1.1993
έως 31.12.2003 καταβάλλεται ποσοστό 80 % του ενιαίου
ειδικού προστίμου, όπως υπολογίζεται με τις διατάξεις
του παρόντος.»
Άρθρο 109 παρ. 1Πλήρες εδάφιο · 1.430 χαρ.
«1. Για τα ακίνητα που βρίσκονται στην ηπειρωτική Ελλάδα και στα νησιά Κρήτη και Εύβοια, αν δεν έχει καθοριστεί τιμή ζώνης, σύμφωνα με το σύστημα των αντικειμενικών αξιών του Υπουργείου Οικονομικών στην περιοχή του ακινήτου, για τον υπολογισμό του ενιαίου ειδικού προστίμου ή της αξίας των παραβάσεων λαμβάνεται υπόψη η ελάχιστη τιμή ζώνης που ισχύει στην τοπική ή δημοτική κοινότητα όπου βρίσκεται το ακίνητο και, αν δεν έχει καθοριστεί αυτή, η ελάχιστη τιμή ζώνης που ισχύει στην περιφερειακή ενότητα όπου βρίσκεται το ακίνητο. Ειδικά δε για τα ακίνητα του προηγούμενου εδαφίου που βρίσκονται σε περιοχές εκτός σχεδίου πόλεως και εκτός ορίων οικισμού, που δεν έχει καθοριστεί τιμή ζώνης σύμφωνα με το σύστημα αντικειμενικών αξιών του Υπουργείου Οικονομικών, λαμβάνεται υπόψη η ελάχιστη τιμή ζώνης που ισχύει στην περιφερειακή ενότητα, εφόσον στην οικεία δημοτική κοινότητα του ακινήτου η μέγιστη τιμή ζώνης δεν υπερβαίνει τα δύο χιλιάδες διακόσια (2.200) ευρώ σε ποσοστό μεγαλύτερο του δέκα τοις εκατό (10%) της έκτασης της οικείας δημοτικής κοινότητας. Για τη συνδρομή της ανωτέρω προϋπόθεσης εκδίδεται διαπιστωτική πράξη του οικείου δήμου.
Αν από τη διαπιστωτική πράξη προκύπτει ότι η μέγιστη τιμή ζώνης υπερβαίνει τα δύο χιλιάδες διακόσια (2.200) ευρώ σε ποσοστό μεγαλύτερο του δέκα τοις εκατό (10%) της έκτασης της οικείας δημοτικής κοινότητας, λαμβάνεται υπόψη η ελάχιστη τιμή ζώνης που ισχύει στην έκταση του οικείου δήμου.»
Άρθρο 109 παρ. 2Πλήρες εδάφιο · 1.273 χαρ.
«2. Για τα υπόλοιπα ακίνητα της επικράτειας, αν δεν έχει καθοριστεί τιμή ζώνης, σύμφωνα με το σύστημα των αντικειμενικών αξιών του Υπουργείου Οικονομικών στην περιοχή του ακινήτου, για τον υπολογισμό του ενιαίου ειδικού προστίμου ή της αξίας των παραβάσεων λαμβάνεται υπόψη η ελάχιστη τιμή ζώνης που ισχύει στην τοπική ή δημοτική κοινότητα όπου βρίσκεται το ακίνητο και, αν δεν έχει καθοριστεί αυτή, η ελάχιστη τιμή ζώνης που ισχύει στον οικείο δήμο και αν δεν έχει καθοριστεί σε αυτόν, η ελάχιστη τιμή ζώνης που ισχύει στην περιφερειακή ενότητα όπου βρίσκεται το ακίνητο.
Ειδικά δε για τα ακίνητα του προηγούμενου εδαφίου, που βρίσκονται σε περιοχές εκτός σχεδίου πόλεως και εκτός ορίων οικισμού, στις οποίες δεν έχει καθοριστεί τιμή ζώνης, σύμφωνα με το σύστημα αντικειμενικών αξιών του Υπουργείου Οικονομικών, λαμβάνεται υπόψη η ελάχιστη τιμή ζώνης που ισχύει στον οικείο δήμο και, αν δεν έχει καθοριστεί σε αυτόν η ελάχιστη τιμή ζώνης που ισχύει στην περιφερειακή ενότητα, εφόσον στην οικεία δημοτική κοινότητα του ακινήτου η μέγιστη τιμή ζώνης δεν υπερβαίνει τα δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ σε ποσοστό μεγαλύτερο του δέκα τοις εκατό (10%) της έκτασης της οικείας δημοτικής κοινότητας. Για τη συνδρομή της ανωτέρω προϋπόθεσης εκδίδεται διαπιστωτική πράξη του οικείου δήμου.»
Άρθρο 102 παρ. 6Πλήρες εδάφιο · 483 χαρ.
«Αν για την υπαγωγή αυθαίρετων κατασκευών και χρήσεων ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενες εργασίες στατικής ενίσχυσης σύμφωνα με την εκπονηθείσα στατική μελέτη μηχανικού, που προβλέπεται στην περίπτωση 8 του άρθρου 99, το ενιαίο ειδικό πρόστιμο μειώνεται κατά το κόστος αυτών και έως:
α) εξήντα τοις εκατό (60%) σε περιοχές σεισμικής επικινδυνότητας 3,
β) πενήντα τοις εκατό (50%) σε περιοχές σεισμικής επικινδυνότητας 2,
γ) τριάντα τοις εκατό (30%) σε περιοχές σεισμικής επικινδυνότητας 1.»
Άρθρο 103 παρ. 1Πλήρες εδάφιο · 590 χαρ.
«Άτομα με Αναπηρία (ΑμεΑ) με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω, καθώς και πρόσωπα που επιβαρύνονται φορολογικά από πρόσωπα με τις ανωτέρω ιδιότητες, με ατομικό εισόδημα έως σαράντα χιλιάδες (40.000) ευρώ ή οικογενειακό εισόδημα έως εξήντα χιλιάδες (60.000) ευρώ, για την υπαγωγή στο άρθρο 97 καταβάλλουν ποσοστό 15% του ενιαίου ειδικού προστίμου, ανεξαρτήτως περιορισμού κύριας κατοικίας και υποβάλλουν τα δικαιολογητικά που αποδεικνύουν τη συνδρομή των ανωτέρω προϋποθέσεων. Το ποσοστό της αναπηρίας πιστοποιείται με βεβαίωση ή γνωμάτευση, που έχει εκδοθεί από το Κέντρο Πιστοποίησης Αναπηρίας.»
Άρθρο 103 παρ. 4Πλήρες εδάφιο · 599 χαρ.
«Για την υπαγωγή στο άρθρο 97 της κύριας κατοικίας πολυτέκνων με ατομικό εισόδημα έως σαράντα χιλιάδες (40.000) ευρώ ή οικογενειακό εισόδημα έως ογδόντα χιλιάδες (80.000) ευρώ, αυτοί καταβάλλουν ποσοστό 20% του ενιαίου ειδικού προστίμου και υποβάλλουν τα δικαιολογητικά που αποδεικνύουν τη συνδρομή των ανωτέρω προϋποθέσεων. Πολύτεκνοι του προηγούμενου εδαφίου, για την υπαγωγή στο άρθρο 97 της δευτερεύουσας κατοικίας τους με επιφάνεια μικρότερη των 80 τ.μ, καταβάλλουν ποσοστό 50% του ενιαίου ειδικού προστίμου και υποβάλλουν τα δικαιολογητικά που αποδεικνύουν τη συνδρομή των ανωτέρω προϋποθέσεων.»
Άρθρο 103 παρ. 5
«Τρίτεκνοι με ατομικό εισόδημα έως εικοσιπέντε χιλιάδες (25.000) ευρώ ή οικογενειακό εισόδημα έως σαράντα χιλιάδες (40.000) ευρώ, για την υπαγωγή στο άρθρο 97 της κύριας κατοικίας τους καταβάλλουν ποσοστό 30% του ενιαίου ειδικού προστίμου και υποβάλλουν τα δικαιολογητικά που αποδεικνύουν τη συνδρομή των ανωτέρω προϋποθέσεων.
Οι διατάξεις της παραγράφου αυτής εφαρμόζονται και για τις μονογονεϊκές οικογένειες.»
Άρθρο 90 παρ. 1
«Το κατά τόπο αρμόδιο Τμήμα του Παρατηρητηρίου Δομημένου Περιβάλλοντος εισάγει ηλεκτρονικά στο υφιστάμενο πληροφοριακό σύστημα υπαγωγής αυθαιρέτων το σύνολο των δεδομένων σε σχέση με τη διαδικασία καταγραφής, καταγγελίας, εντοπισμού, ελέγχου, ενδικοφανούς προσφυγής, επιβολής κυρώσεων και κατεδάφισης των αυθαίρετων κατασκευών και αλλαγών χρήσης.»
Άρθρο 90 παρ. 4
«Με ηλεκτρονική διαδικασία υπολογίζεται το ενιαίο ειδικό πρόστιμο της δηλούμενης κατασκευής, όπως ορίζεται στις επόμενες διατάξεις.»
Άρθρο 101 παρ. 1
«Για την εφαρμογή του παρόντος ως ημερομηνία υπαγωγής νοείται η ημερομηνία καταβολής του σχετικού παραβόλου, όπως αυτή παρουσιάζεται διά της ηλεκτρονικής διαδικασίας στο πληροφοριακό σύστημα.»
Άρθρο 101 παρ. 4
«Σε περίπτωση εφάπαξ καταβολής έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου μήνα της ημερομηνίας υπαγωγής, όπως αυτή αναφέρεται στην παράγραφο 1, παρέχεται έκπτωση είκοσι τοις εκατό (20%) επί του συνολικού ποσού του προστίμου.»
«Σε περίπτωση καταβολής ποσοστού τριάντα τοις εκατό (30%) του συνολικού ποσού του προστίμου, έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου μήνα της ημερομηνίας υπαγωγής, όπως αυτή αναφέρεται στην παράγραφο 1, παρέχεται έκπτωση δέκα τοις εκατό (10%) επί του συνολικού ποσού του προστίμου.»
Άρθρο 101 παρ. 3
«Αν δεν καταβληθεί εμπροθέσμως το ποσό της μηνιαίας δόσης, το ανεξόφλητο ποσό της δόσης προσαυξάνεται κατά ένα τοις εκατό (1%) για κάθε μήνα καθυστέρησης.»
Άρθρο 108 παρ. 1
«1. Οι δηλώσεις υπαγωγής αυθαιρέτων υπόκεινται σε δειγματοληπτικό έλεγχο, μετά από ηλεκτρονική κλήρωση που διενεργείται από το Περιφερειακό Παρατηρητήριο με αλγόριθμο που αποστέλλεται από το Κεντρικό Παρατηρητήριο.»
Άρθρο 108 παρ. 5Πλήρες εδάφιο · 903 χαρ.
«5. Ο έλεγχος των δηλώσεων υπαγωγής στον παρόντα διενεργείται από ελεγκτή δόμησης της κατηγορίας ΙΙ και ΙΙΙ, του μητρώου ελεγκτών του ν. 4389/2016, ο οποίος ορίζεται ύστερα από ηλεκτρονική κλήρωση. Ο έλεγχος αφορά το σύνολο των στοιχείων που υποβλήθηκαν για την υπαγωγή και έχουν αναρτηθεί στο πληροφοριακό σύστημα.
α) Αν διαπιστωθούν ελλείψεις ή λάθη στον τρόπο υπολογισμού του προστίμου, ο εξουσιοδοτημένος μηχανικός, υποχρεούται μέσα σε ένα (1) μήνα από την έκδοση του πορίσματος να συμμορφωθεί με τις παρατηρήσεις που έγιναν.
β) Αν κατά τον έλεγχο της δήλωσης υπαγωγής διαπιστωθεί ότι οι αυθαίρετες κατασκευές εμπίπτουν στις απαγορεύσεις του άρθρου 89, η δήλωση ανακαλείται και επιβάλλονται οι κυρώσεις του άρθρου 94.
γ) Αν ύστερα από καταγγελία και σχετική εντολή από το Παρατηρητήριο Δομημένου Περιβάλλοντος έχει διενεργηθεί έλεγχος δήλωσης υπαγωγής από ελεγκτή δόμησης δεν απαιτείται νέος έλεγχος.»
Άρθρο 108 παρ. 5 εδ. α
«α) Αν διαπιστωθούν ελλείψεις ή λάθη στον τρόπο υπολογισμού του προστίμου, ο εξουσιοδοτημένος μηχανικός, υποχρεούται μέσα σε ένα (1) μήνα από την έκδοση του πορίσματος να συμμορφωθεί με τις παρατηρήσεις που έγιναν.»
Άρθρο 108 παρ. 9
«9. Καταγγελίες που αφορούν δηλώσεις υπαγωγής αυθαιρέτων στους νόμους 4014/2011, 4178/2013 και στον παρόντα υποβάλλονται στο αρμόδιο Τοπικό Παρατηρητήριο και ελέγχονται από ελεγκτή δόμησης, ύστερα από σχετική ηλεκτρονική κλήρωση ως ανωτέρω.»
Άρθρο 83 παρ. 12 εδ. αΠλήρες εδάφιο · 562 χαρ.
«α) Οι συμβολαιογράφοι που συντάσσουν συμβό-
λαια, οι δικαιοπρακτούντες, οι υποθηκοφύλακες ή οι
προϊστάμενοι των κτηματολογικών γραφείων που μετα-
γράφουν αυτά, εφόσον δεν έχει επισυναφθεί η δήλωση
και η βεβαίωση του παρόντος, καθώς και οι μηχανικοί
που χορήγησαν ανακριβή βεβαίωση, τιμωρούνται με
ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι (6) μηνών και χρημα-
τική ποινή από τριάντα χιλιάδες (30.000) μέχρι εκατό χι-
λιάδες (100.000) ευρώ. Κατά την επιμέτρηση των ποινών
του προηγούμενου εδαφίου λαμβάνεται υποχρεωτικά
και αναλογικά υπόψη η αξία της αυθαίρετης κατασκευής.»
Άρθρο 81 παρ. 8
«8. Περαιωμένη υπαγωγή είναι δήλωση κατά την οποία
έχει εξοφληθεί το σύνολο του ενιαίου ειδικού προστίμου
κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 100 και έχουν υποβληθεί
στο ηλεκτρονικό σύστημα όλα τα δικαιολογητικά του
άρθρου 99.»
Άρθρο 107 παρ. 3 εδ. α
«α) τη βεβαίωση υπαγωγής στις διατάξεις του παρόντος και εξόφλησης του ενιαίου ειδικού προστίμου,»
Άρθρο 59 παρ. 2Πλήρες εδάφιο · 490 χαρ.
«Αν απαιτείται η συμπλήρωση βεβαίωσης της παραγράφου 1 του άρθρου 83 για τον έλεγχο των στοιχείων, συμπληρώνονται τα στοιχεία στο ανωτέρω έντυπο. Η συμπλήρωση και ο έλεγχος των στοιχείων μπορεί να πραγματοποιείται και ανά αυτοτελή οριζόντια ή κάθετη ιδιοκτησία. Το σχετικό απόσπασμα της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου και το Πιστοποιητικό Πληρότητάς της αντικαθιστά και περιλαμβάνει τη βεβαίωση που προβλέπεται στην παράγραφο 5 του άρθρου 83, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις της διάταξης αυτής.»
Άρθρο 83 παρ. 10Πλήρες εδάφιο · 635 χαρ.
«10. Μετά την ολοσχερή εξόφληση του ενιαίου ειδικού
προστίμου ή ποσοστού τριάντα τοις εκατό (30%) αυτού
ή κατ' εξαίρεση μετά την καταβολή του παραβόλου στις
περιπτώσεις ακινήτων που ανήκουν σε πρόσωπα των
παραγράφων 6 και 7 του άρθρου 103, επιτρέπεται, για
το ίδιο χρονικό διάστημα που προβλέπεται στον παρό-
ντα, κατά το ποσοστό ιδιοκτησίας που του αντιστοιχεί
η μεταβίβαση ή η σύσταση εμπράγματου δικαιώματος
στο ακίνητο στο οποίο έχει εκτελεστεί η αυθαίρετη κα-
τασκευή ή έχει εγκατασταθεί αυθαίρετη χρήση, τη δε
υποχρέωση ολοκλήρωσης της διαδικασίας, αναλαμβάνει
ο νέος κύριος με ειδική μνεία στο σχετικό συμβολαιο-
γραφικό έγγραφο.»
Άρθρο 40 παρ. 1 εδ. β
«εγκρίσεις άλλων υπηρεσιών και διοικητικών οργάνων, όπου απαιτούνται. Όπου απαιτείται έγκριση του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής, προσκομίζεται και βεβαίωση περί μη υποβολής ένστασης ή η απόφαση του ΠΕ.Σ.Α.,»
Άρθρο 99 περ. στΠλήρες εδάφιο · 600 χαρ.
«στ) Σχέδια ως εξής: αα) σε περίπτωση ύπαρξης οικοδομικής άδειας τα εξής αντίγραφα: ααα) του στελέχους της οικοδομικής άδειας, καθώς και απόσπασμα ρυμοτομικού για τις περιοχές για τις οποίες υφίστανται εγκεκριμένα σχέδια, βββ) του τοπογραφικού διαγράμματος, γγγ) του διαγράμματος κάλυψης, στο οποίο σημειώνε- ται η θέση και το περίγραμμα της αυθαίρετης κατασκευής ή της αυθαίρετης αλλαγής χρήσης και τα πολεοδομικά μεγέθη υπέρβασης, όπως επηρεάζουν τους σχετικούς υπολογισμούς, δδδ) της κάτοψης του ορόφου, στην οποία σημειώ- νεται η αυθαίρετη κατασκευή για την οποία ζητείται η υπαγωγή στις ρυθμίσεις»
Άρθρο 99 περ. αΠλήρες εδάφιο · 600 χαρ.
«α) αίτηση: Σε κάθε οικόπεδο ή γήπεδο η διαδικασία υπαγωγής αυθαίρετων κατασκευών ή αυθαίρετης αλλαγής χρήσης στις διατάξεις του παρόντος μπορεί, κατ' επιλογή των ιδιοκτητών, να γίνεται είτε με μία αίτηση υπαγωγής για το σύνολο των αυθαίρετων κατασκευών ή χρήσεων είτε με περισσότερες αιτήσεις για κάθε μεμονωμένο αυτοτελή χώρο οριζόντιας ή κάθετης ιδιοκτησίας, που αποτελεί αντικείμενο μεταβίβασης. Την αίτηση υποβάλλει: αα) ο ιδιοκτήτης του ακινήτου στο οποίο έχει εκτελε- στεί η αυθαίρετη κατασκευή ή έχει εγκατασταθεί αυθαί- ρετη χρήση. Δικαίωμα υπαγωγής έχουν, επίσης, ο ψιλός κύριος, ο επικαρπωτ»
Άρθρο 99 περ. ε
«ε) Φωτογραφίες της αυθαίρετης κατασκευής ή της αυθαίρετης αλλαγή χρήσης.»
Άρθρο 99 περ. βΠλήρες εδάφιο · 600 χαρ.
«β) Υπεύθυνη Δήλωση του ν. 1599/1986 του αιτούντος, θεωρημένη για τη γνησιότητα της υπογραφής, στην οποία περιλαμβάνονται: αα) τα ατομικά του στοιχεία, ββ) ο Αριθμός Φορολογικού Μητρώου του (Α.Φ.Μ.), γγ) η Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία (Δ.Ο.Υ.) φορο- λογίας του, δδ) ο αριθμός και το έτος της οικοδομικής άδειας, αν υπάρχει, εε) το εμβαδόν και η χρήση της αυθαίρετης κατασκευής, στστ) η ημερομηνία ολοκλήρωσης του φέροντος οργα- νισμού ή της αυθαίρετης κατασκευής ή εγκατάστασης της αυθαίρετης χρήσης σε αυτό σύμφωνα με το άρθρο 97, ζζ) αν πρόκειται για κύρια και μοναδική κατοικία, ηη) δήλωση ότι η αυθ»
Άρθρο 99 περ. γΠλήρες εδάφιο · 534 χαρ.
«γ) Τελευταία δήλωση του εντύπου Ε9 στην οποία ανα- φέρεται το ακίνητο, όπου βρίσκεται η αυθαίρετη κατα- σκευή ή χρήση, ανεξαρτήτως αν έχουν δηλωθεί επί του εντύπου οι αυθαίρετες κατασκευές. Κληρονόμοι ακινήτων στα οποία υπάρχουν αυθαίρετες κατασκευές ή χρήσεις καταθέτουν συμπληρωματικά το Ε9 του αποβιώσαντος δικαιοπάροχου. Αν έχει μεταβιβαστεί αυθαίρετη κατασκευή ή αυθαίρε- τη αλλαγή χρήσης που έχει ρυθμιστεί με το ν. 4014/2011 ή το ν. 4178/2013, τη διαδικασία μετάβασης της δήλωσης στον παρόντα μπορεί να κάνει ο νέος ιδιοκτήτης.»
Άρθρο 99 περ. ζ
«ζ) δημόσια έγγραφα ή αεροφωτογραφίες, από τα οποία αποδεικνύεται ο χρόνος ολοκλήρωσης της κατα- σκευής και ο χρόνος εγκατάστασης της χρήσης,»
Άρθρο 99 περ. ιΠλήρες εδάφιο · 600 χαρ.
«ι) παράβολο υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου, το οποίο αποτελεί έσοδο του Κρατικού Προϋπολογισμού, με την επιφύλαξη ειδικών διατάξεων του παρόντος στις οποίες θεσπίζεται ειδικό παράβολο, ως εξής: αα) ύψους διακοσίων πενήντα (250) ευρώ για αυθαί- ρετη κατασκευή/χρήση μέχρι 100 τ.μ., ββ) ύψους πεντακοσίων (500) ευρώ για κτίριο/χρήση άνω των 100 τ.μ. και μέχρι 500 τ.μ., γγ) ύψους χιλίων (1.000) ευρώ για κτίριο/χρήση άνω των 500 τ.μ. και μέχρι 2.000 τ.μ., δδ) ύψους τεσσάρων χιλιάδων (4.000) ευρώ για κτίριο/ χρήση άνω των 2.000 τ.μ. και μέχρι 5.000 τ.μ., εε) ύψους δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ για κτίριο/»
Άρθρο 99 περ. ιαΠλήρες εδάφιο · 600 χαρ.
«ια) έντυπο υπολογισμού του ενιαίου ειδικού προστί- μου της δηλούμενης κατασκευής, όπως ορίζεται στο άρθρο 100. Το πρόστιμο υπολογίζεται σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ισχύουν κατά την ημερομηνία υπαγω- γής, που είναι η ημερομηνία εξόφλησης του παραβόλου. Ο μηχανικός υποχρεούται, μέσα σε διάστημα έξι (6) μηνών από την πληρωμή του παραβόλου, να ολοκλη- ρώσει την ηλεκτρονική υποβολή των απαραίτητων δι- καιολογητικών. Για τις περιπτώσεις υπαγωγής στο ν. 4178/2013, οι οποίες δεν μεταφέρονται στον παρόντα, ο μηχανικός υποχρεούται, μέσα σε διάστημα δώδεκα (12) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντο»
Άρθρο 99 περ. ηΠλήρες εδάφιο · 600 χαρ.
«η) στατικός έλεγχος των παραβάσεων: αα) μελέτη στατικής επάρκειας πραγματοποιείται για κάθε κατασκευή που ανήκει σε μία από τις κατωτέρω πε- ριπτώσεις, εκτός των περιπτώσεων των κατηγοριών 1, 2 και 3 του άρθρου 96 και κτιρίων σπουδαιότητας Σ1 σύμ- φωνα με τον Ελληνικό Αντισεισμικό Κανονισμό ( ΕΑΚ): ααα) κάθε ανεξάρτητη κατασκευή που είναι εξ' ολο- κλήρου αυθαίρετη, βββ) οι αυθαίρετες κατασκευές που έχουν υπαχθεί στο ν. 4178/2013 και, με βάση ένα τουλάχιστον από τα υποβληθέντα Δελτία Ελέγχου Δομικής Τρωτότητας Αυ- θαιρέτου (ΔΕΔΟΤΑ) που την αφορούν, κατατάσσεται σε υψηλής (Υ) προτεραιότητας περα»
Άρθρο 99 περ. θΠλήρες εδάφιο · 540 χαρ.
«θ) τεχνική έκθεση αρμόδιου μηχανικού για τον ηλε- κτρομηχανολογικό έλεγχο του πίνακα των γειώσεων και των λοιπών ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων, αν υπάρχουν για κάθε μεμονωμένη αυθαίρετη κατασκευή, εξαιρουμένων των κατοικιών, καθώς και για αυθαίρετη κατασκευή ή αλλαγή χρήσης που έχει εκτελεστεί ή εγκα- τασταθεί σε κτίρια που δεν έχουν χρήση κατοικίας. Η ανωτέρω τεχνική έκθεση μπορεί να υποβάλλεται μέσα σε προθεσμία πέντε (5) ετών από την ημερομηνία υπα- γωγής και σε κάθε περίπτωση πριν από τη συμπλήρωση της ταυτότητας του κτιρίου,»
Άρθρο 99 περ. δ
«δ) Τεχνική έκθεση εξουσιοδοτημένου αρμόδιου μηχα- νικού με την περιγραφή της αυθαίρετης κατασκευής ή της αυθαίρετης χρήσης μόνον ως προς το εμβαδόν και τη χρήση του αυθαιρέτου, αν πρόκειται για πρόχειρη κατα- σκευή της παρ. 75 του άρθρου 2 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79). Στην τεχνική έκθεση περιγράφονται οι λόγοι αδυναμίας αποτύπωσης του συνόλου του ακινήτου σύμφωνα με την υποπερίπτωση ααα΄της περίπτωσης ββ΄ της παρ. στ του παρόντος άρθρου.»
Άρθρο 41 παρ. 1 εδ. δ
«δ) βεβαίωση για την υποβολή δήλωσης στο κτηματολόγιο ή πιστοποιητικό κτηματογραφούμενου ακινήτου ή απόσπασμα κτηματολογικού διαγράμματος ή, ελλείψει αυτού, το προσαρτώμενο σε δικαιοπραξία τοπογραφικό, διάγραμμα της οικοδομικής αδείας ή της άδειας δόμησης,»
Άρθρο 7 παρ. 1 περ. αΠλήρες εδάφιο · 600 χαρ.
«Για κάθε οικοδομική εργασία (ανέγερση, επισκευή, προσθήκη, κατεδάφιση) σε κτίρια ή γήπεδα, που βρίσκο- νται σε παραδοσιακά τμήματα πόλεων, σε παραδοσια- κούς οικισμούς, σε ιστορικούς τόπους, αρχαιολογικούς χώρους, σε περιοχές ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους, σε απόσταση μικρότερη των εκατό (100) μέτρων από τη γραμμή παραλίας με πρόσωπο σε βασικούς κυκλοφορι- ακούς άξονες (Βασικό – Δευτερεύον – Τριτεύον Εθνικό Οδικό Δίκτυο και Πρωτεύον Επαρχιακό Οδικό Δίκτυο) και κτίρια για τα οποία απαιτείται η έγκριση Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ). Η έγκριση δεν απαιτείται για οικοδομικές εργασίες ή τεχ»
Άρθρο 7 παρ. 1 περ. β
«Για κάθε οικοδομική εργασία σε κτίρια ή χώρους των οποίων έχει ήδη κινηθεί ή ολοκληρωθεί η διαδικασία κήρυξής τους ως διατηρητέων με απόφαση του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού, καθώς και σε όμορα με αυτά ή έναντι αυτών κτίρια ή γήπεδα.»
Άρθρο 116 παρ. 9
«Αυθαίρετες κατασκευές ή χρήσεις σε αρχαιολογικούς χώρους, ιστορικούς τόπους και στο άμεσο περιβάλλον μνημείων που προστατεύονται σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3028/2002, δύνανται να τακτοποιούνται με σύμφωνη γνώμη του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού, η οποία προηγείται της υπαγωγής στις διατάξεις του παρόντος.»
Άρθρο 89 παρ. 2 περ. ζΠλήρες εδάφιο · 600 χαρ.
«στον αιγιαλό και στον παλαιό αιγιαλό. Εξαιρούνται οι περιπτώσεις αυθαίρετων κατασκευών ή χρήσεων εντός του παλαιού αιγιαλού, εφόσον υφίστανται νομίμως εμπράγματα δικαιώματα πολιτών που προϋφίστανται της σχετικής οριοθέτησης του παλαιού αιγιαλού, καθώς και οι περιπτώσεις στον παλαιό αιγιαλό για τις οποίες εκκρεμεί δικαστική απόφαση, μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος, για την εξαίρεση των κτισμάτων σύμφωνα με τη σχετική χάραξη. Σε περίπτωση υπαγωγής στον παρόντα, δεν επηρεάζονται το κύρος και η διαδικασία τυχόν απαλλοτρίωσης, καθώς και η επιβολή των κυρώσεων μετά την έκδοση της πρωτόδικης δικ»
Άρθρο 89 παρ. 2 περ. στ
«Ν.4495/2017 άρθρο 89 παρ.2 εδ.στ (κωδικοποιείται ως άρθρο 374 Κώδικα Ν.5306/2026 «Απαγόρευση υπαγωγής» [ΥΨΗΛΗ]). Chapeau παρ.2: απαγορεύεται η μεταβίβαση ή σύσταση εμπράγματου δικαιώματος σε ακίνητο με αυθαίρετη κατασκευή ή αλλαγή χρήσης, όταν η αυθαιρεσία βρίσκεται σε μία από τις απαριθμούμενες περιοχές. Εδάφιο στ: σε δάσος, σε δασική ή σε αναδασωτέα έκταση.»
Άρθρο 89
«Απαγόρευση υπαγωγής»
Άρθρο 116
«Αυθαίρετες κατασκευές και χρήσεις
σε παραδοσιακό οικισμό»
Ν.5106/2024Ν.5106/2024 πολεοδομικές παρατάσεις οικοδομικών αδειών και γνωστοποιήσεων πρόσθετων εργασιών1 εδάφιο
Άρθρο 125ΙΑ
«Νομιμοποίηση αυθαιρέτων μετά την 28.7.2011: εάν ο ιδιοκτήτης προβεί στη νομιμοποίηση αυθαίρετων κατασκευών που εγκαταστάθηκαν μετά την 28.7.2011, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το είκοσι τοις εκατό (20%) του προστίμου ανέγερσης, καθώς και πρόστιμο μη έγκαιρης κατεδάφισης, από τη διαπίστωση του αυθαιρέτου έως την ημερομηνία έκδοσης της οικοδομικής άδειας (νέο Τμήμα ΔΑ΄ Ν.4495/2017).»
«4. Οι προθεσμίες του τρίτου και τέταρτου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 102 του ν. 4495/2017, περί κα- ταληκτικής ημερομηνίας υπαγωγής αυθαιρέτων, παρατείνονται από την 31η.3.2026 έως και την 31η.3.2028.»
Ν.4014/2011χωρίς δημόσιο σύνδεσμοΠεριβαλλοντική αδειοδότηση έργων και δραστηριοτήτων, ρύθμιση αυθαιρέτων σε συνάρτηση με δημιουργία περιβαλλοντικού ισοζυγίου και άλλες διατάξεις αρμοδιότητας Υπουργείου Περιβάλλοντος1 εδάφιο
Άρθρο 2 παρ. 1
«Για την πραγματοποίηση νέων έργων ή δραστηριοτήτων κατηγορίας Α ή τη μετεγκατάσταση ήδη υφιστάμενων απαιτείται διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης με τη διεξαγωγή ΜΠΕ και έκδοση Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ). [Currency: ο ν.4014/2011 ισχύει όπως τροποποιήθηκε με τον ν.4685/2020 (Α' 92/7.5.2020) — εκσυγχρονισμός περιβαλλοντικής νομοθεσίας· κατηγορίες έργων Α1/Α2/Β.]»
Πληροφοριακό υλικό. Η σελίδα συνοψίζει τη διαδικασία και παραθέτει τις διατάξεις στις οποίες στηρίζεται. Δεν αποτελεί κρίση υπαγωγής ούτε υποκαθιστά τον έλεγχο από μηχανικό για το συγκεκριμένο ακίνητο. Δες τους όρους δόμησης της περιοχής ή βρες μηχανικό.
Από τη διαδικασία, στον φάκελο του πελάτη.
Με το Persis τα βήματα γίνονται tasks με προθεσμίες και παραπομπές — σε 2 λεπτά. 14 ημέρες δωρεάν, χωρίς κάρτα.